bhikṣū bhagavantam āhansuḥ || bhagavatā sadevamānuṣāye pariṣāye dharmaṃ deśitaṃ ||

bhagavān āha || na bhikṣavaḥ etarahiṃ eva anyadāpi mayā bhikṣavo sadevamānuṣāye pariṣāye dharmaṃ deśitaṃ || bhikṣū āhansuḥ || anyadāpi bhagavan* || bhagavān āha || anyadāpi bhikṣavo ||

bhūtapūrvaṃ bhikṣavaḥ atītamadhvāne nagare vārāṇasīye kāśijanapade kalabho nāma rājā rājyaṃ kārayati raudro niṣkṛpo sāhasiko || so dāni antaḥpure udyānabhūmiṃ nirdhāvite antaḥpurikāhi sārdhaṃ puṣkariṇyāṃ udakakrīḍāṃ krīḍati || utpalapaduma­puṇḍa­rīkasaugandhikāni bhaṃjitvā krīḍitvā ramitvā pravicāretvā antaḥpureṇa sārdhaṃ ratiklānto || osuptena rājñā antaḥpuro tāṃ udyānabhūmiṃ pravicīrṇo || kṣāntivādo ṛṣi uttarakurudvīpāto ṛddhīye āgatvā tahiṃ udyānabhūmīyaṃ āsati || so dāni antaḥpurikāhi tahiṃ udyānabhūmiyaṃ aṇvantīhi dṛṣṭo || tā dāni ṛṣiṃ mahābhāgaṃ dṛṣṭvā prasannacittā paryupāsanti bhagavaṃ deśehi no dharmaṃ || so dāni ṛṣī tāsām antaḥpurikānāṃ dharmaṃ deśayati | dānakathāṃ śīlakathāṃ svargakathāṃ puṇyakathāṃ puṇyavipākakathāṃ kāmeṣu bhayaṃ okāraṃ saṃkileśaṃ naiṣkramyānuśaṃ­sāvyavadānaṃ saṃprakāśayati | daśa kuśalāṃ karmapathāṃ sukhodayāṃ loke devamanujānāṃ śuklāṃ sukhavipākāṃ tāsāṃ ṛṣipravaro prakāśayati || tā dāni antaḥpurikā ekāgracittā ṛṣiṃ paryupāsanti || rājā ca prativibuddho antaḥpuraṃ na paśyati | so dāni ruṣito asiṃ niṣkośaṃ kṛtvā antaḥpuraṃ padena anveṣati | paśyati ca tāvo antaḥpurikāvo ṛṣiṃ agrato kṛtvā niṣaṇṇā ||

so dāni tam ṛṣiṃ dṛṣṭvā bhūyo atiriva ruṣito imena mama sarvam antaḥpuraṃ dṛṣtaṃ | so dāni ruṣito praduṣṭacitto tam ṛṣiṃ pṛcchati | ko tvaṃ || ṛṣi āha || kṣāntivādī smi nandatāṃ || so dāni bhūyasyā mātrayā duṣṭo āha || yadi kṣāntivādī praṇāmehi aṃguliṃ || ṛṣiṇā aṃgulī praṇāmitā || rājñā asipaṭṭena ṛṣisya sā aṃguli cchinnā tato mātāye putrapremnena staneṣu kṣīraṃ pravaheya evaṃ tasya ṛṣisya tato aṃgulito kṣīraṃ pravahati || tatra satvamaitracittasya tena tasya ekamekāye hastāye sarvapaṃcāṃgulīyo chiṃnāyo sarvato ca kṣīraṃ sravati || rājā bhūyo pṛcchati || kiṃvādī bhavān* || ṛṣi kṣāntīm eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || tena tasya ṛṣisya hasto chinno tato pi kṣīraṃ sravati || rājā ṛṣiṃ pṛcchati || kiṃvādī bhavān* || ṛṣi kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || tasya dāni evam eva dvitīyo pi hasto chinno aṃgulīto upādāya yāvat kaphoṇiko chinno tato pi sarvato kṣīraṃ sravati cchinnechinnehi || rājā pṛcchati | kiṃvādī bhavān* || ṛṣi kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || evaṃ pādā pi aṃgulīṣu upādāya yāvaj jānukaparyantā chinnā || rājā pṛcchati | kiṃvādī bhavān* || ṛṣi kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || tasya dāni eko karṇo chinno tataś chinnāto kṣīraṃ sravati || rājā ṛṣiṃ pṛcchati | kiṃvādī bhavāṃ || ṛṣiḥ kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || tena tasya dvitīyo karṇo chinno tato pi kṣīraṃ prasravati apraduṣṭacittasya || bhūyo rājā ṛṣiṃ pṛcchati | kiṃvādī bhavāṃ || ṛṣiḥ kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ || tena tasya ṛṣisya nāsā chinnā tato pi apraduṣṭasya kṣīraṃ sravati || bhūyo rājā ṛṣiṃ pṛcchati | kiṃvādī bhavāṃ || ṛṣi kṣāntim eva vyākaroti | kṣāntivādī smi nandatāṃ | yadi me imaṃ śarīraṃ paṭṭaśataṃ nikṣipesi pīluśataṃ chittvā praduṣṭacitto tadāpi kṣāntiṃ na vijaheyaṃ ||

ṛṣiṇā khaṇḍakhaṇḍakṛtena devanāgayakṣā kṣubhitā bhūtā ninādam akarensuḥ satvā ca mahābhayaṃ uttrāsaṃ janayensuḥ | naigamajānapadā bhūtānāṃ mahābhayaṃ dṛṣṭvā ninādaṃ nadantāṃ śrutvā ṛṣiṃ praṇipatitvā kṣamāpenti ||

yo te hastāṃ ca pādāṃ ca karṇanāsāṃ ca cchindati |
tasya kupya mahābrahme svasty astu itarā prajāḥ ||

ṛṣi āha ||

yo me hastāṃ ca pādāṃ ca karṇanāsāṃ ca cchindati |
tasyāpy ahaṃ na kupyāmi prāg eva itarā prajāḥ ||

deva­nāgayakṣagandharvā āhansuḥ || ṛṣiṃ kṣāntivādiṃ uttejema imaṃ kalabhasya rājño rājyaṃ sarāṣṭraṃ sajanapadaṃ ṛddhīkartuṃ na labhyati |

uddahyatu janapado sphīto rāṣṭraṃ vinasyatu |
ṛṣiṃ yatra viheṭhensuḥ kṣāntivādim ahiṃsakaṃ ||

uddahyatu imaṃ nagaraṃ kālavastuṃ karīyatu ||

ṛṣiṃ yatra viheṭhensuḥ kṣāntivādim adūṣakaṃ ||

uddahyatu ayaṃ rājā sāmātyo sapariṣado |
ṛṣiṃ yatra vaheṭhensuḥ kṣāntivādim adūṣakaṃ ||

nigamajanapadā taṃ bhūtānāṃ mahāsaṃkṣobhaṃ dṛṣṭvā bhītā ṛṣiṃ praṇipatya yācanti ||

yo te hastāṃ ca pādāṃ ca karṇanāsāṃ ca cchindati |
tasya kupya mahābrahme svasty astu itārā prajāḥ ||

ṛṣi āha ||

mā bhāyatha yuṣmākaṃ na kiṃcit pīḍā bhaviṣyati |
yo me hastāṃ ca pādāṃ ca karṇanāsāṃ ca cchindati ||

tasyāpy ahaṃ na kupyāmi prāg eva itarā prajāḥ |
rājā svayaṃkṛtakarmasya vipākam anubhaviṣyati ||

ṛṣi devanāgayakṣagandharvāṇāṃ āha ||

kāle na varṣati devo bījā vuttā na rohaṃti |
tāpadagdhā vātahatā + + + + + + + + + ||

evaṃ abhū atītasmiṃ ṛṣi kṣāntīya dīpako |
taṃ kṣāntīye sthitaṃ santaṃ kāśirājā aghātaye ||

tasya karmasya paruṣasya vipāko kaṭuko phalo |
yaṃ kāśirājā vedesi nirayasmiṃ samarpito ||

evaṃ khu adhivā + + + kṣāntivādī ṛṣī yathā |
aṃgeṣu cchidyamāneṣu na so kupyati kasya cit* ||

so dāni kāśirājā kalabho agninā dagdho avīcismiṃ mahānarake upapanno ||