Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Dutiyavagga

Cittaṭ­ṭhiti­ka­thā

☑ Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Upaḍḍhadivaso uppādakkhaṇo, upaḍḍhadivaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ekaṃ cittaṃ dve divase tiṭṭhatīti? Āmantā. Divaso uppādakkhaṇo, divaso vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ekaṃ cittaṃ cattāro divase tiṭṭhati … aṭṭha divase tiṭṭhati … dasa divase tiṭṭhati … vīsati divase tiṭṭhati … māsaṃ tiṭṭhati … dve māse tiṭṭhati … cattāro māse tiṭṭhati … aṭṭha māse tiṭṭhati … dasa māse tiṭṭhati … saṃvaccharaṃ tiṭṭhati … dve vassāni tiṭṭhati … cattāri vassāni tiṭṭhati … aṭṭha vassāni tiṭṭhati … dasa vassāni tiṭṭhati … vīsati vassāni tiṭṭhati … tiṃsa vassāni tiṭṭhati … cattārīsa vassāni tiṭṭhati … paññāsa vassāni tiṭṭhati … vassasataṃ tiṭṭhati … dve vassasatāni tiṭṭhati … cattāri vassasatāni tiṭṭhati … pañca vassasatāni tiṭṭhati … vassasahassaṃ tiṭṭhati … dve vassasahassāni tiṭṭhati … cattāri vassasahassāni tiṭṭhati … aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati … soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati … kappaṃ tiṭṭhati … dve kappe tiṭṭhati … cattāro kappe tiṭṭhati … aṭṭha kappe tiṭṭhati … soḷasa kappe tiṭṭhati … bāttiṃsa kappe tiṭṭhati … catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati … pañca kappasatāni tiṭṭhati … kappasahassāni tiṭṭhati … dve kappasahassāni tiṭṭhati … cattāri kappasahassāni tiṭṭhati … aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati … soḷasa kappasahassāni tiṭṭhati … vīsati kappasahassāni tiṭṭhati … cattārīsa kappasahassāni tiṭṭhati … saṭṭhi kappasahassāni tiṭṭhati … caturāsīti kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Dvecattārīsa kappasahassāni uppādakkhaṇo, dvecattārīsa kappasahassāni vayakkhaṇoti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Atthaññe dhammā ekāhaṃ bahumpi uppajjitvā nirujjhantīti? Āmantā. Te dhammā cittena lahupari­vattāti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Te dhammā cittena lahupari­vattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ nāhaṃ, bhikkhave, aññaṃ ekadhammampi samanupassāmi evaṃ lahuparivattaṃ yathayidaṃ cittaṃ. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṃ cittan”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“te dhammā cittena lahuparivattā”ti.

☑ Te dhammā cittena lahupari­vattāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā— “ seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ vuccati cittaṃ itipi mano itipi viññāṇaṃ itipi taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhatī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“te dhammā cittena lahuparivattā”ti.

☑ Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe. Sotaviññāṇaṃ … pe … ghānaviññāṇaṃ … jivhāviññāṇaṃ … kāyaviññāṇaṃ … akusalaṃ cittaṃ … rāgasahagataṃ … dosasahagataṃ … mohasahagataṃ … mānasahagataṃ … diṭṭhi­saha­gataṃ … vici­kicchā­saha­gataṃ … thinasahagataṃ … uddhac­ca­saha­gataṃ … ahiri­ka­saha­gataṃ … anot­tappa­saha­gataṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati, teneva cittena sotena saddaṃ suṇāti … pe … ghānena gandhaṃ ghāyati … jivhāya rasaṃ sāyati … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati … manasā dhammaṃ vijānāti … pe … yeneva cittena manasā dhammaṃ vijānāti, teneva cittena cakkhunā rūpaṃ passati … pe … sotena saddaṃ suṇāti … ghānena gandhaṃ ghāyati … jivhāya rasaṃ sāyati … pe … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Ekaṃ cittaṃ divasaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Yeneva cittena abhikkamati, teneva cittena paṭikkamati; yeneva cittena paṭikkamati, teneva cittena abhikkamati; yeneva cittena āloketi, teneva cittena viloketi; yeneva cittena viloketi, teneva cittena āloketi; yeneva cittena samiñjeti, teneva cittena pasāreti; yeneva cittena pasāreti, teneva cittena samiñjetīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. ­Cātuma­hārāji­kānaṃ devānaṃ … pe … tāvatiṃsānaṃ devānaṃ … yāmānaṃ devānaṃ … tusitānaṃ devānaṃ … nimmānaratīnaṃ devānaṃ … ­paranim­mita­vasavat­tī­naṃ devānaṃ … brahma­pārisaj­jā­naṃ devānaṃ … brahma­puro­hi­tā­naṃ devānaṃ … mahābrahmānaṃ devānaṃ … parittābhānaṃ devānaṃ … appamāṇābhānaṃ devānaṃ … ābhassarānaṃ devānaṃ … parit­ta­subhā­naṃ devānaṃ … appa­māṇa­subhā­naṃ devānaṃ … subhakiṇhānaṃ devānaṃ … vehapphalānaṃ devānaṃ … avihānaṃ devānaṃ … atappānaṃ devānaṃ … sudassānaṃ devānaṃ … sudassīnaṃ devānaṃ … akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. Manussānaṃ vassasataṃ āyuppamāṇaṃ, manussānaṃ ekaṃ cittaṃ vassasataṃ tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ vīsati kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ vīsati kappasahassāni tiṭṭhatīti? Āmantā. ­Cātuma­hārāji­kānaṃ devānaṃ pañca vassasatāni āyuppamāṇaṃ, ­cātuma­hārāji­kānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ pañca vassasatāni tiṭṭhati … vassasahassaṃ tiṭṭhati … dve vassasahassāni tiṭṭhati … cattāri vassasahassāni tiṭṭhati … aṭṭha vassasahassāni tiṭṭhati … soḷasa vassasahassāni tiṭṭhati … kappassa tatiyabhāgaṃ tiṭṭhati … upaḍḍhakappaṃ tiṭṭhati … ekaṃ kappaṃ tiṭṭhati … dve kappe tiṭṭhati … cattāro kappe tiṭṭhati … aṭṭha kappe tiṭṭhati … soḷasa kappe tiṭṭhati … bāttiṃsa kappe tiṭṭhati … catusaṭṭhi kappe tiṭṭhati … pañca kappasatāni tiṭṭhati … kappasahassaṃ tiṭṭhati … dve kappasahassāni tiṭṭhati … cattāri kappasahassāni tiṭṭhati … aṭṭha kappasahassāni tiṭṭhati … akaniṭṭhānaṃ devānaṃ soḷasa kappasahassāni āyuppamāṇaṃ, akaniṭṭhānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ soḷasa kappasahassāni tiṭṭhatīti? Na hevaṃ vattabbe.

☒ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ cittaṃ muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjati muhuttaṃ muhuttaṃ nirujjhatīti? Āmantā. Ākāsānañ­cāya­tanūpagā devā muhuttaṃ muhuttaṃ cavanti muhuttaṃ muhuttaṃ uppajjantīti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Ākāsānañ­cāya­tanūpa­gānaṃ devānaṃ ekaṃ cittaṃ yāvatāyukaṃ tiṭṭhatīti? Āmantā. Ākāsānañ­cāya­tanūpagā devā yeneva cittena uppajjanti, teneva cittena cavantīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Cittaṭ­ṭhiti­ka­thā niṭṭhitā.