Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Dutiyavagga

Kaṅkhākathā

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Natthi arahato vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Āmantā. Hañci natthi arahato vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇaṃ, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi puthujjanassa kaṅkhā, atthi tassa vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Āmantā. Atthi arahato kaṅkhā, atthi tassa vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Atthi arahato kaṅkhā, natthi tassa vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Āmantā. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, natthi tassa vicikicchā vici­kicchā­pari­yuṭ­ṭhā­naṃ vici­kicchā­saṃ­yoja­naṃ vici­kicchā­nīvara­ṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā, saṃghe kaṅkhā, sikkhāya kaṅkhā, pubbante kaṅkhā, aparante kaṅkhā, pubban­tā­parante kaṅkhā, idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Natthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhā, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi puthujjanassa kaṅkhā, atthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Atthi arahato kaṅkhā, atthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Atthi arahato kaṅkhā, natthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa kaṅkhā, natthi tassa satthari kaṅkhā, dhamme kaṅkhā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppāda­dham­moti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno … pe … moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā; nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Sadham­ma­kusa­lassa arahato atthi kaṅkhā, para­dham­ma­kusa­lassa arahato natthi kaṅkhāti. Sadham­ma­kusa­lassa arahato atthi kaṅkhāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusa­lassa arahato atthi kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Para­dham­ma­kusa­lassa arahato natthi kaṅkhāti? Āmantā. Sadham­ma­kusa­lassa arahato natthi kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Sadham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Sadham­ma­kusa­lassa arahato doso pahīno … pe … moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … mohappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe … para­dham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Sadham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Para­dham­ma­kusa­lassa arahato doso pahīno … pe … moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … mohappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … para­dham­ma­kusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa kaṅkhāti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa kaṅkhāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Iti rūpaṃ’ … pe … ‘iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti—evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? ‘Idaṃ dukkhan’ti, bhikkhave … pe … ‘ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“sahāvassa ­dassa­na­sam­padāya … pe … chac­cābhi­ṭhānāni abhabba kātun”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi—‘yaṃ kiñci samuda­ya­dhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’ti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti—sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlab­bata­parāmāso”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—

“Yadā have pātubhavanti dhammā,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
Yato pajānāti sahetu­dhammanti.

Yadā have pātubhavanti dhammā,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,
Yato khayaṃ paccayānaṃ avedīti.

Yadā have pātubhavanti dhammā,
Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;
Vidhūpayaṃ tiṭṭhati mārasenaṃ,
Sūriyova obhāsa­ya­manta­likkhanti.

Yā kāci kaṅkhā idha vā huraṃ vā,
Sakavediyā vā paravediyā vā;
Jhāyino tā pajahanti sabbā,
Ātāpino brahmacariyaṃ carantāti.

Ye kaṅ­khā­sa­matik­kantā,
kaṅkhābhūtesu pāṇisu;
Asaṃsayā visaṃyuttā,
tesu dinnaṃ mahapphalanti.

Etādisī dhamma­pakāsa­nettha,
Na tattha kiṃ kaṅkhati koci sāvako;
Nitthiṇṇaoghaṃ vici­kiccha­chinnaṃ,
Buddhaṃ namassāma jinaṃ janindā”ti.

Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti.

☒ Na vattabbaṃ—“atthi arahato kaṅkhā”ti? Āmantā. Nanu arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāme kaṅkheyyāti? Āmantā. Hañci arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāme kaṅkheyya; tena vata re vattabbe— “atthi arahato kaṅkhā”ti.

☑ Arahā itthipurisānaṃ nāmagotte kaṅkheyya, maggāmagge kaṅkheyya, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāme kaṅkheyyāti, atthi arahato kaṅkhāti? Āmantā. Arahā sotāpattiphale vā sakadā­gāmi­phale vā anāgāmiphale vā arahatte vā kaṅkheyyāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Kaṅkhākathā niṭṭhitā.