MAJJHIMA
NIKâYA III
M.108 Gopaka Moggallana
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji czcigodny Ananda mieszkał w
Rajagaha w Bambusowym Gaju w Sanktuarium Wiewiórek, niedługo po
tym
jak Zrealizowany stał się całkowicie wygaszony.
2. Przy tej okazji król Ajatasattu Vedehiputta z Magadha będąc
podejrzliwym wobec króla Pajjota ufortyfikował Rajagaha.
3. Wtedy, o poranku, czcigodny Ananda ubrał się i zabierając swą miskę i zewnętrzną szatę udał się do Rajagaha na żebraczy obchód. Wtedy czcigodny Ananda pomyślał: „Jest wciąż za wcześnie na żebraczy obchód po Rajagaha. Załóżmy, że pójdę do pracowni bramina Gopaka Moggallany”.
4.
I tak czcigodny Ananda udał się do bramina Gopakka Moggallany do
jego pracowni. Bramin Gopakka Moggallana zobaczył czcigodnego Anandę
nadchodzącego z oddali i rzekł do niego: „Niech mistrz Ananda
zachodzi! Witam mistrza Anandę! Było to
dawno temu gdy mistrz Ananda znalazł sposobność by tu przyjść.
Niech mistrz Ananda usiądzie, to siedzenie jest gotowe”. Czcigodny
Ananda usiadł na przygotowanym siedzeniu. Bramin Gopaka Moggallana
zajął niższe siedzenie i siadając z boku spytał czcigodnego
Anandę:
5. „Mistrzu Ananda, czy jest choć jeden mnich, który posiada na
wszelki sposób wszystkie te cechy które posiadał
Zrealizowany,
spełniony i całkowicie przebudzony?” „Nie ma ani jednego mnicha,
braminie, który posiada wszystkie te cechy które
były
posiadane przez Zrealizowanego, spełnionego i całkowicie
przebudzonego. Gdyż Zrealizowany był stworzycielem niepowstałej
ścieżki, twórcą niestworzonej ścieżki, deklarującym
niezdeklarowaną ścieżkę, znalazcą ścieżki, obeznanym w
ścieżce. Ale jego uczniowie teraz trwają podążając ścieżką i
stają się posiadającymi ją za nim”.
6. Ale rozmowa pomiędzy czcigodnym Anandą i braminem Gopaka
Moggallaną została przerwana; gdyż bramin Vassakara, minister z
Magadha, podczas nadzorowania pracy w Rajagaha udał się do
czcigodnego Anandy do pracowni bramina Gopaka Moggallany. Wymienił
pozdrowienia z czcigodnym Anandą a kiedy kurtuazyjna i
grzecznościowa rozmowa została zakończona usiadł z boku i zapytał
czcigodnego Anandę: „Dla jakiej dyskusji siedzicie tu razem teraz,
czcigodny Anando? I o czym była dyskusja co została przerwana?”
„Braminie, bramin Gopaka Moggallna spytał mnie: 'Mistrzu Ananda,
czy jest choć jeden mnich, który posiada na wszelki
sposób
wszystkie te cechy które posiadał Zrealizowany, spełniony i
całkowicie przebudzony?' Ja odpowiedziałem mu: 'Nie ma
ani jednego mnicha, braminie, który posiada wszystkie te cechy
które
były
posiadane przez Zrealizowanego, spełnionego i całkowicie
przebudzonego. Gdyż Zrealizowany był stworzycielem niepowstałej
ścieżki, twórcą niestworzonej ścieżki, deklarującym
niezdeklarowaną ścieżkę, znalazcą ścieżki, obeznanym w
ścieżce. Ale jego uczniowie teraz trwają podążając ścieżką i
stają się posiadającymi ją za nim'”.
7. „Czy jest tu, mistrzu Anando, jakiś jeden mnich który
został wybrany przez mistrza Gotamę w taki sposób: 'On będzie
waszym schronieniem kiedy odejdę' i do którego wy teraz
zwracacie
się o pomoc?” „Nie ma ani jednego mnicha który został
wybrany przez Zrealizowanego w taki sposób: 'On będzie waszym
schronieniem kiedy odejdę' i do którego my teraz zwracamy się o
pomoc”.
8. „Ale czy jest mistrzu Ananda jakiś jeden mnich który został wybrany przez Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych starszych mnichów w taki sposób: 'On będzie naszym schronieniem po tym jak Zrealizowany odszedł'?” „Nie ma ani jednego mnicha który został wybrany przez Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych starszych mnichów w taki sposób: 'On będzie naszym schronieniem po tym jak Zrealizowany odszedł'”
9. „Ale jeżeli nie macie schronienia, mistrzu Anando, co jest
przyczyną waszej zgody?” „Nie jesteśmy bez schronienia,
braminie. Mamy schronienie. Mamy Dhammę jako schronienie”.
10. „Ale gdy byłeś zapytany: 'Czy jest tu, mistrzu Anando, jakiś
jeden mnich który został wybrany przez mistrza Gotamę w
taki
sposób: 'On będzie waszym schronieniem kiedy odejdę' i do
którego
wy teraz zwracacie się o pomoc?' odpowiedziałeś: 'Nie ma ani jednego
mnicha który został wybrany przez mistrza Gotamę w
taki sposób: 'On będzie waszym schronieniem kiedy odejdę' i do
którego my teraz zwracamy się o pomoc'. Gdy zapytany: 'Ale czy
jest
mistrzu Anando jakiś jeden mnich który został wybrany przez
Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych starszych mnichów w taki
sposób: 'On będzie naszym schronieniem po tym jak Zrealizowany
odszedł'?' odpowiedziałeś: 'Nie ma ani jednego mnicha który
został wybrany przez Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych
starszych mnichów w taki sposób: 'On będzie naszym
schronieniem po
tym jak Zrealizowany odszedł''. Gdy zapytany: 'Ale jeżeli nie macie
schronienia, mistrzu Anando, co jest przyczyną waszej zgody?',
odpowiedziałeś: 'Nie jesteśmy bez schronienia, braminie. Mamy
schronienie. Mamy Dhammę jako schronienie'. Jak znaczenie tych
twierdzeń powinno być rozumiane, mistrzu Anando?” „Braminie,
Zrealizowany który wie i widzi, spełniony i całkowicie
przebudzony
opisał kurs treningu dla mnichów i ustanowił Patimokkhę. W dniu
Uposatha tak wielu ilu z nas żyje w zależności od jednego
dystryktu wioski spotyka się razem w zgodzie. I gdy się spotykamy,
prosimy tego kto zna Patimokkhę by ją wyrecytował. Jeżeli mnich
pamięta błąd lub wykroczenie podczas gdy Patimokkha jest
recytowana, zajmujemy się nim zgodnie z Dhammą na sposób w jaki
zostaliśmy poinstruowani. To nie godni są tymi co się nami
zajmują, to Dhamma zajmuje się nami”.
11. „Czy jest, mistrzu Anando pojedynczy mnich, którego teraz
honorujecie, respektujecie, szanujecie i czcicie i wobec którego
żyjecie w zależności, honorując i czcząc go?” „Jest
pojedynczy mnich, którego teraz honorujemy, respektujemy,
szanujemy
i czcimy i wobec którego żyjemy w zależności, honorując i czcząc
go”.
12. „Ale gdy byłeś zapytany: 'Czy jest tu, mistrzu Anando, jakiś jeden
mnich który został wybrany przez mistrza Gotamę w
taki
sposób: 'On będzie waszym schronieniem kiedy odejdę' i do
którego
wy teraz zwracacie się o pomoc?' odpowiedziałeś: 'Nie ma ani jednego
mnicha który został wybrany przez mistrza Gotamę w
taki sposób: 'On będzie waszym schronieniem kiedy odejdę' i do
którego my teraz zwracamy się o pomoc'. Gdy zapytany: 'Ale czy
jest
mistrzu Anando jakiś jeden mnich który został wybrany przez
Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych starszych mnichów w taki
sposób: 'On będzie naszym schronieniem po tym jak Zrealizowany
odszedł'?' odpowiedziałeś: 'Nie ma ani jednego mnicha który
został wybrany przez Zgromadzenie i wyznaczony przez pewnych
starszych mnichów w taki sposób: 'On będzie naszym
schronieniem po
tym jak Zrealizowany odszedł'. Gdy zapytany: 'Czy jest, mistrzu
Anando jeden mnich, którego teraz honorujecie,
respektujecie,
szanujecie i czcicie i wobec którego żyjecie w zależności,
honorując i czcząc go?', odpowiedziałeś: 'Jest jeden mnich,
którego teraz honorujemy, respektujemy, szanujemy i czcimy i
wobec
którego żyjemy w zależności, honorując i czcząc go'. Jak
znaczenie tych twierdzeń powinno być rozumiane, mistrzu Anando?”
13. „Jest tu Braminie dziesięć cech wzbudzających zaufanie,
które zostały zdeklarowane przez Zrealizowanego, który
wie i
widzi, spełnionego i całkowicie przebudzonego. Kiedy te dziesięć
cech jest do znalezienia u kogoś wśród nas, honorujemy,
respektujemy, szanujemy i czcimy go, i żyjemy w zależności od
niego honorując i szanując go. Jakie dziesięć?
14. (1) Tu mnich jest cnotliwy i trwa powstrzymany przez
powstrzymanie Patimokkhy, jest doskonały w prowadzeniu się i
zachowaniu i widzi lęk w najmniejszym błędzie, trenując siebie
przez podjęcie reguł treningu.
15.
(2). Usłyszał wiele, zapamiętał to co
usłyszał i utrwalił to co usłyszał, takie rzeczy co dobre na
początku, w środku i na końcu o (właściwym) znaczeniu i frazie,
afirmujące święte życie co całkowicie doskonałe i czyste, takie
rzeczy jak te, wiele o nich usłyszał, zapamiętał i utrwalił
przez recytację, przegląd w umyśle i odpowiednią penetrację z
(właściwym) poglądem.
16. (3). Jest zadowolony z szat, jedzenia, miejsc odpoczynku i
lekarstw.
17. (4). Osiąga na życzenie, bez kłopotu czy trudności cztery jhany które konstytuują wyższy umysł i zapewniają przyjemne przebywanie tutaj i teraz.
18. (5). Włada rozlicznymi rodzajami nadnaturalnych mocy: będąc jednym staje się wieloma, będąc wieloma staje się jednym; przechodzi bez przeszkód przez mur, przez ogrodzenie, przez górę jak przez przestrzeń, zanurza się i wynurzają z ziemi jakby była to woda; chodzi po powierzchni wody jakby była to ziemia; siedząc ze skrzyżowanymi nogami podróżuje w powietrzu jak uskrzydlony ptak; swoją ręką dotykają księżyca i słońca, tak możnych tak potężnych; włada cielesnym mistrzostwem nawet tak daleko jak świat Brahmy.
19. (6). Boskim elementem ucha, co oczyszczone i przewyższające ludzkie, słyszy oba rodzaje dźwięków, niebiańskie i ludzkie, te które są odległe jak również te bliskie.
20. (7). Rozumie umysły innych istot, innych osób, po objęciu ich swym własnym umysłem. Rozumie umysł skażony przez pożądanie jako umysł skażony przez pożądanie i umysł nieskażony przez pożądanie jako umysł nieskażony przez pożądanie; rozumie umysł skażony przez nienawiść jako umysł skażony przez nienawiść i umysł nieskażony przez nienawiść jako umysł nieskażony przez nienawiść; rozumie umysł skażony przez złudzenie jako umysł skażony przez złudzenie i umysł nieskażony przez złudzenie jako umysł nieskażony przez złudzenie; rozumie umysł zjednoczony jako umysł zjednoczony i umysł rozproszony jako umysł rozproszony; rozumie umysł wzniosły jako umysł wzniosły i umysł bez wzniosłości jako umysł bez wzniosłości; rozumie umysł wychodzący poza jako umysł wychodzący poza i umysł nie wychodzący poza jako umysł nie wychodzący poza; rozumie umysł skoncentrowany jako skoncentrowany i umysł nieskoncentrowany jako umysł nieskoncentrowany; rozumie umysł wyzwolony jako umysł wyzwolony i umysł niewyzwolony jako umysł niewyzwolony.
21. (8) Wspomina swe liczne przeszłe życia, mianowicie: jedne narodziny, drugie narodziny ... pięć narodzin, dziesięć narodzin, pięćdziesiąt narodzin, sto narodzin, sto tysięcy narodzin, wiele eonów rozszerzania się wszechświata, wiele eonów kurczenia się wszechświata, wiele eonów rozszerzania i kurczenia się wszechświata: Tu był tak nazywany, takiej rasy, tak wyglądał, taki był jego pokarm, takie było jego doświadczenie przyjemności i bólu, taki był okres jego życia, odchodząc stamtąd umierając, pojawił się gdzie indziej, tam też był tak a tak nazywany, takiej rasy, tak wyglądał, taki był jego pokarm, takie doświadczenie przyjemności i bólu, taki był okres jego życia, przemijając, umierając tam, pojawił się tutaj. Tak z detalami i szczegółami wspomina swoje rozliczne przeszłe życia.
22. (9). Boskim okiem, oczyszczonym i przewyższającym ludzkie, widzi on istoty umierające i pojawiające się ponownie, podrzędne i nadrzędne, piękne i brzydkie, o dobrym prowadzeniu się i źle się prowadzące, rozumie on jak istoty pojawiają się zgodnie z ich działaniami tak: 'Te wartościowe istoty, które źle się prowadziły ciałem mową i umysłem, lżące szlachetnych, błędne w swych poglądach, skłaniające się do błędnego poglądu w swych działaniach, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawiły się w stanie deprywacji, zatraceniu, nawet w piekle, ale te wartościowe istoty, o dobrym prowadzeniu ciałem, mową i umysłem, nie lżące szlachetnych, słuszne w swych poglądach, skłaniające się do słusznego poglądu w swych działaniach, po rozpadzie ciała, po śmierci, pojawiły się w dobrej destynacji, nawet w niebiańskim świecie', tak boskim okiem, które jest oczyszczone i przewyższa ludzkie, widzi on istoty umierające i pojawiające się ponownie, podrzędne i nadrzędne, piękne i brzydkie, o dobrym prowadzeniu się i źle się prowadzące. Rozumie on jak istoty pojawiają się zgodnie z ich działaniami.
23.(10). Przez realizację dla siebie samego z bezpośrednią wiedzą tutaj i teraz wkracza i trwa w wyzwoleniu umysłu i wyzwoleniu przez zrozumienie co bez skaz przez wyczerpanie skaz.
Takie
braminie jest te dziesięć cech wzbudzających
zaufanie, które zostały zdeklarowane przez Zrealizowanego,
który
wie i widzi, spełnionego i całkowicie przebudzonego. Kiedy te
dziesięć cech jest do znalezienia u kogoś wśród nas, honorujemy,
respektujemy, szanujemy i czcimy go i żyjemy w zależności od niego
honorując i szanując go”.
24. Kiedy to zostało powiedziane, bramin Vassakara, minister z
Magadha rzekł do generała Upanandy: „Jak myślisz generale, kiedy
ci godni honorują tego kto powinien być honorowany, respektują
tego kto powinien być respektowany, szanują tego kto powinien być
szanowany, czczą tego kto powinien być czczony, z pewnością honorują
tego kto powinien być honorowany, respektują tego kto
powinien być respektowany, czczą tego kto powinien być czczony. Bo
gdyby ci godni nie honorowali, nie respektowali, nie szanowali, nie
czcili takiej osoby, to kogo mogliby honorować, respektować,
szanować i czcić i wobec kogo mogliby żyć w zależności,
honorując i szanując go?”
25. Wtedy bramin Vassakara, minister z Magadha rzekł do czcigodnego
Anandy: „Gdzie mistrz Ananda obecnie mieszka?” „Teraz mieszkam
w Bambusowym Gaju, braminie”. „Mam nadzieję, mistrzu Anando, że
Bambusowy Gaj jest przyjemny, cichy i niezakłócony głosami, z
atmosferą odosobnienia, oddalony od ludzi, odpowiedni dla wycofania
się”. „Rzeczywiście, braminie ten Bambusowy Gaj jest
przyjemny, cichy i niezakłócony głosami, z atmosferą
odosobnienia, oddalony od ludzi, odpowiedni dla wycofania się, a to
z uwagi na takich strażników protektorów jak ty”.
„Rzeczywiście,
mistrzu Anando ten Bambusowy Gaj jest przyjemny, cichy i
niezakłócony głosami, z atmosferą odosobnienia, oddalony od
ludzi, odpowiedni dla wycofania się, a to z uwagi na godnych,
którzy
są medytującymi i kultywują medytację. Przy pewnej okazji
mistrzu Anando, mistrz Gotama mieszkał w Vesali w Holu o Spadzistym
Dachu w Wielkim Lesie. Wtedy udałem się tam i podszedłem do
mistrza Gotamy i na wiele sposobów dał mi on mowę o medytacji.
Mistrz Gotama był medytującym i kultywował medytację i chwalił
każdy typ medytacji”.
26. „Braminie, Zrealizowany nie chwalił każdego typu medytacji,
ani nie krytykował każdego typu medytacji. Jakiego typu medytacji
Zrealizowany nie chwalił? Tu braminie, ktoś trwa z umysłem uległym
obsesji zmysłowego pożądania, jest ofiarą zmysłowego pożądania
i nie rozumie ucieczki z powstałego
zmysłowego pożądania, taką jaką ona rzeczywiście jest. Podczas gdy jest
nawiedzony przez zmysłowe
pożądanie, medytuje, przedmedytuje, wymedytuje i zamedytuje. Trwa
ze swym umysłem uległym obsesji złej woli, jest ofiarą złej woli
i nie rozumie ucieczki z powstałej
złej woli, taką jaką ona rzeczywiście jest. Podczas gdy jest nawiedzony
przez złą wolę, medytuje,
przedmedytuje, wymedytuje i zamedytuje. Trwa ze swym umysłem uległym
senności i stanom letargicznym, jest ofiarą senności i stanów
letargicznych i nie rozumie ucieczki
z powstałej senności i stanów letargicznych, taką jaką ona
rzeczywiście jest. Podczas gdy jest
nawiedzany przez senność i stany letargiczne, medytuje,
przedmedytuje, wymedytuje i zamedytuje. Trwa ze swym umysłem uległym
niepokojowi i wyrzutom sumienia, jest ofiarą niepokoju i
wyrzutów
sumienia i nie rozumie ucieczki z
powstałego niepokoju i wyrzutów sumienia, taką jaką ona
rzeczywiście jest. Podczas gdy jest
nawiedzany przez niepokój i wyrzuty sumienia, medytuje,
przedmedytuje, wymedytuje i zamedytuje. Trwa ze swym umysłem uległym
obsesji wątpliwości, jest ofiarą wątpliwości i nie rozumie ucieczki z
powstałej wątpliwości, taką jaką ona rzeczywiście jest.
Podczas gdy jest nawiedzany przez wątpliwości, przedmedytuje,
wymedytuje i zamedytuje. Zrealizowany nie chwalił tego typu
medytacji.
27.
A jaki typ medytacji Zrealizowany chwalił? Tu braminie całkowicie
odosobniony od zmysłowych przyjemności, odosobniony od
niekorzystnych stanów mnich wkracza i trwa w pierwszej jhanie, z
myśleniem i rozważaniem wraz z błogością i przyjemnością
zrodzonymi z odosobnienia. Po uspokojeniu myślenia i rozważania
wkracza on i trwa w drugiej jhanie z pewnością siebie i z
zjednoczonym umysłem, bez myślenia i rozważania z błogością i
przyjemnością zrodzonymi z
koncentracji. Z odejściem błogości trwa w równowadze, uważny i w
pełni rozważny ciągle odczuwając przyjemność cielesną, wkracza
i trwa w trzeciej jhanie, na temat której szlachetni powiadają:
'Ten ma przyjemne przebywanie, kto zrównoważony i uważny'. Po
zaniechaniu przyjemności i bólu z uprzednim zanikiem radości i
smutku, wkracza i trwa w czwartej jhanie, charakteryzującej się
ani-bólem-ani-przyjemnością, i z oczyszczoną uważnością dzięki
równowadze. Zrealizowany chwalił ten typ medytacji”.
28. „Wydaje się, mistrzu Anando, że mistrz Gotama krytykował typ medytacji który powinien być krytykowany i chwalił typ medytacji który powinien być chwalony. A teraz mistrzu Anando odchodzę. Jestem zajęty i mam wiele do zrobienia”. „Teraz jest czas braminie byś zrobił to co uważasz za słuszne”. Wtedy, wkrótce po tym jak odszedł, bramin Gopaka Moggallana powiedział do czcigodnego Anandy: „Mistrz Ananda jeszcze nie odpowiedział na to o co go pytaliśmy”. „Czy nie powiedzieliśmy ci braminie: 'Nie ma pojedynczego mnicha, braminie, który posiada wszystkie te cechy które były posiadane przez Zrealizowanego, spełnionego i całkowicie przebudzonego. Gdyż Zrealizowany był stworzycielem niepowstałej ścieżki, twórcą niestworzonej ścieżki, deklarującym niezdeklarowaną ścieżkę, znalazcą ścieżki, obeznanym w ścieżce. Ale jego uczniowie teraz trwają podążając ścieżka i stają się posiadającymi ją za nim'?”.