MAJJHIMA
NIKâYA II
M. 90 W Kannakatthala
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w Ujunna w
Parku Jeleni Kannakhatthala.
2. Przy tej okazji Król Pasenadi z Kosala przyjechał do Ujunna w
tym lub innym interesie. Wtedy powiedział on człowiekowi: „Chodź
dobry człowieku, idź do Zrealizowanego i złóż mu hołd w moim
imieniu twoją głową u jego stóp i spytaj czy jest wolny od
dolegliwości i chorób, czy jest zdrowy, silny i przebywa w
wygodzie, mówiąc: 'Czcigodny panie, Król Pasenadi z
Kosala składa
ci hołd swoją głową u twoich stóp i pyta czy jesteś wolny od
dolegliwości i chorób, czy jesteś zdrowy, silny i przebywasz w
wygodzie'. I powiedz to: 'Czcigodny panie, dzisiaj Król Pasenadi
z
Kosala przyjdzie zobaczyć Zrealizowanego, po tym jak zje
śniadanie'”. „Tak panie”, odpowiedział ten człowiek i
poszedł do Zrealizowanego i po złożeniu mu hołdu, usiadł z boku
i dostarczył przesłanie.
3. Siostry Soma i Sakula usłyszały: „Dziś Król Pasenadi z
Kosala po tym jak zje śniadanie, będzie widział się ze
Zrealizowanym. Wtedy, gdy serwowany był posiłek, dwie siostry udały
się do króla i powiedziały: „Panie złóż Zrealizowanemu
hołd
w naszym imieniu twoją głową u jego stóp i spytaj czy jest wolny
od dolegliwości i chorób, czy jest zdrowy, silny i przebywa w
wygodzie, mówiąc: 'Czcigodny panie, siostry Soma i Sakula
składają
ci hołd swymi głowami u twoich stóp i pytają czy jesteś wolny od
dolegliwości i chorób, czy jesteś zdrowy, silny i przebywasz w
wygodzie'”.
4. Wtedy, gdy skończył śniadanie, Król Pasenadi z Kosala udał
się do Zrealizowanego i po złożeniu mu hołdu usiadł z boku i
dostarczył przesłanie sióstr Somy i Sakuli. „Ale wielki
królu,
czy siostry Soma i Sakula nie mogły sobie znaleźć innego
posłańca?” „Czcigodny panie, siostry Soma i Sakula usłyszały:
'Dzisiaj Król Pasenadi z Kosala po tym jak zje śniadanie, będzie
widział się ze Zrealizowanym. Wtedy, gdy serwowany był posiłek,
dwie siostry udały się do mnie i powiedziały: „Panie złóż
Zrealizowanemu hołd w naszym imieniu twoją głową u jego stóp i
spytaj czy jest wolny od dolegliwości i chorób, czy jest zdrowy,
silny i przebywa w wygodzie, mówiąc: 'Czcigodny panie, siostry
Soma
i Sakula składają ci hołd swymi głowami u twoich stóp i pytają
czy jesteś wolny od dolegliwości i chorób, czy jesteś zdrowy,
silny i przebywasz w wygodzie'”. „Niech siostry Soma i Sakula
będą szczęśliwe, wielki królu”.
5. Wtedy Król Pasenadi z Kosala powiedział do Zrealizowanego:
„Czcigodny panie, słyszałem to: 'Pustelnik Gotama mówi: „Nie
ma pustelnika czy bramina, który byłby wszechwiedzący i
wszystkowidzący, który mógłby rościć sobie prawo do
pełnej
wiedzy i wizji, takie coś jest niemożliwe'. Czcigodny panie, kiedy
tak mówią, czy mówią to co głosi Zrealizowany bez
błędnego go
reprezentowania tym co sprzeczne z faktami? Czy wyjaśniają to
zgodnie z Dhammą, w taki sposób, że nie ma w tym nic co dawałoby
grunt pod uprawnioną krytykę tych założeń?" "Wielki
królu ci którzy tak mówią, nie mówią
zgodnie z tym co zostało
przeze mnie powiedziane, ale błędnie mnie reprezentują tym co jest
nieprawdą i sprzeczne z faktami".
6. Wtedy Król Pasenadi Z Kosala odezwał się do Genarała
Vidudabha: „Generale, kto wprowadził tą historię do pałacu?”
„To Sanjaya, panie, bramin z klanu Akasa”.
7. Wtedy Król Pasenadi z Kosala powiedział pewnemu człowiekowi:
„Chodź, dobry człowieku, powiedz w moim imieniu Sanjaya,
braminowi
z klanu Akasa: 'Czcigodny panie, król cię wzywa'”.
8.
W międzyczasie Król Pasenadi z Kosala rzekł do Zrealizowanego:
„Czcigodny panie, czy mogło być powiedziane coś innego przez
Zrealizowanego, w odniesieniu do tego, co słuchający mógł
zrozumieć błędnie?” „Przypominam sobie, że uczyniłem
wypowiedź w ten sposób, wielki królu: „Nie ma pustelnika
czy
bramina, który znałby wszystko, wiedział wszystko
symultanicznie.
Takie coś jest niemożliwe”. „To co powiedział Zrealizowany
brzmi rozsądnie, to co powiedział Zrealizowany wydaje się być
wspierane przez rozum: 'Nie ma pustelnika czy bramina, który
znałby
wszystko, wiedział wszystko symultanicznie. Takie coś jest
niemożliwe'.
9. Są cztery kasty, czcigodny panie: szlachetnych, braminów,
kupców i pracowników. Czy jest jakaś różnica
między nimi?”
„Są cztery kasty, wielki królu: szlachetnych, braminów,
kupców i pracowników. Dwie z nich, to jest kasty
szlachetnych i
braminów
są uznawane za nadrzędne gdyż ludzie oddają im hołd, wstają
przed nimi i honorują pozdrowieniami i uprzejmym serwisem”.
10.”Czcigodny panie, nie pytałem o obecne życie, pytałem o
przyszłe życie. Są cztery kasty, czcigodny panie: szlachetnych,
braminów, kupców i pracowników. Czy jest między
nimi jakaś
dystynkcja czy rozróżnienie?” „Wielki królu, jest pięć
czynników wysiłku. Jakie pięć? Tu mnich ma wiarę, pokłada swą
wiarę w przebudzenie Tathagaty w taki sposób: 'Zrealizowany jest
spełniony, w pełni przebudzony, doskonały w prawdziwej wiedzy i
prowadzeniu się, znawcą światów, niezrównanym liderem
ludzi
do
opanowania, nauczycielem bogów i ludzi, oświeconym,
błogosławionym'.
Dalej, jest on wolny od dolegliwości i chorób, posiadający dobre
trawienie, które nie jest ani zbyt zimne ani zbyt ciepłe, ale
umiarkowane i zdolne do wytrzymania wysiłku. Dalej jest on uczciwy i
rzetelny i pokazuje się Nauczycielowi i towarzyszom w świętym
życiu takim jakim w rzeczywistości jest. Dalej jest on energiczny w
porzucaniu niekorzystnych stanów i w podejmowaniu korzystnych
stanów, stały w swych wysiłkach i niezniechęcony w kultywowaniu
korzystnych stanów. Dalej jest on mądry, posiada zrozumienie
odnośnie pojawiania się i zaniku, co szlachetne i przenikliwe i
wiodące do całkowitego wyczerpania cierpienia. Takie jest pięć
czynników wysiłku. Są cztery kasty, wielki królu:
szlachetnych, braminów, kupców i pracowników.
Jeżeli posiadają
one te pięć czynników wysiłku to będzie to prowadziło do ich
dobra i szczęścia na długi czas”.
11. „Czcigodny panie. Są te cztery kasty, szlachetnych,
braminów,
kupców i pracowników. Jeżeli mają one te pięć
czynników
wysiłku,
czy może być między nimi jakakolwiek różnica w odniesieniu do
tego?” „Tu wielki królu, powiadam, że różnica między nimi
będzie z zróżnicowaniu ich wysiłku. Przypuśćmy, że są dwa
słonie, konie, czy woły, które zostały dobrze opanowane i dobrze
zdyscyplinowane, i dwa słonie, konie, czy woły, które są
nieopanowane i niezdyscyplinowane. Jak myślisz wielki królu? Czy
te
dwa słonie, konie, czy woły które zostały dobrze opanowane,
dobrze zdyscyplinowane, uzyskały zachowanie opanowanych czy
osiągnęły stopień opanowanych?” „Tak, czcigodny panie”. „Ale
te dwa słonie, konie, czy woły które nie zostały dobrze
opanowane, dobrze zdyscyplinowane, czy uzyskały zachowanie
opanowanych czy osiągnęły stopień opanowanych, tak jak te dwa
pierwsze słonie, konie czy woły, będące dobrze opanowane?” „Nie,
czcigodny panie”. „Tak też wielki królu, nie jest możliwe,
żeby to co może być osiągnięte przez tego z wiarą, który jest
wolny od choroby, który jest uczciwy i rzetelny, który
jest
energiczny, który jest mądry, było osiągnięte przez tego bez
wiary, który jest schorowany, który oszukuje i zwodzi,
który jest
leniwy i który nie jest mądry".
12.
„To co powiedział Zrealizowany brzmi rozsądnie, to co powiedział
Zrealizowany wydaje się być wspierane przez rozum. Są te cztery
kasty, szlachetnych, braminów, kupców i
pracowników. Jeżeli
posiadają one te pięć czynników wysiłku, i jeżeli ich wysiłek
był właściwy, czy będą jakieś różnice między nimi?” „Tu
wielki królu, odnośnie do tego powiadam, że nie ma
różnicy
między nimi, to jest pomiędzy wyzwoleniem jednego a wyzwoleniem
innych. Złóżmy, że człowiek wziął suche drewno saka, rozpalił
ogień i wytworzył ciepło i wtedy inny człowiek wziął suche
drzewno sala rozpalił ogień i
wytworzył ciepło i wtedy inny człowiek wziął suche drewno mango,
rozpalił
ogień i wytworzył ciepło i wtedy inny człowiek wziął suche
drewno figi rozpalił ogień i wytworzył ciepło. Jak myślisz
wielki królu, czy będzie tam jakaś różnica między tymi
ogniami
rozpalonymi z różnego drewna, to jest pomiędzy płomieniem
jednego
a płomieniami innych?” „Nie, czcigodny panie”. „Tak też
wielki królu, kiedy ogień jest wzniecony przez energię,
rozpalony
przez wysiłek, tam powiadam nie ma różnicy pomiędzy wyzwoleniem
jednego i wyzwoleniem innych”.
13. "To co powiedział Zrealizowany brzmi rozsądnie, to co
powiedział Zrealizowany wydaje się być wspierane przez rozum. Ale
czcigodny panie, jak to jest, czy są bogowie?” „Dlaczego o to
pytasz, wielki królu?” „Czcigodny panie, pytałem czy ci bogowie
powracają do tego (ludzkiego) stanu czy nie”. „Wielki królu, ci
bogowie, którzy dalej są podmiotem boleści, powracają do tego
(ludzkiego) stanu, ci bogowie, którzy nie są dłużej podmiotem
boleści, nie powracają do tego (ludzkiego) stanu”.
14. Kiedy to zostało powiedziane, Generał Vidudabha spytał
Zrealizowanego: „Czcigodny panie, czy ci bogowie, którzy są
ciągle podmiotem boleści i ci którzy powracają do tego
(ludzkiego) stanu, mogą obalić czy wygnać z tamtego miejsca tych
bogów, którzy nie są już dłużej podmiotem boleści i
którzy
nie powracają do tego (ludzkiego) stanu?”
15. Wtedy czcigodny Ananda pomyślał: „Ten Generał Vidudabha jest
synem Króla Pasenadi z Kosala i ja jestem synem Zrealizowanego.
To
czas dla jednego syna by rozmawiał z drugim. I odezwał się do
Genarała Vidudabha: „Generale, w odpowiedzi zadam ci pytanie.
Odpowiedz jak uważasz. Generale jak myślisz? Jest cały obszar
królestwa Króla Pasenadi z Kosala, gdzie sprawuje on
władzę i
rządzi, czy Król Pasenadi z Kosala może być obalony czy wygnany
z
tego miejsca przez pustelnika czy bramina, niezależnie od tego czy
ten pustelnik czy bramin ma zasługi czy nie, czy prowadzi święte
życie czy nie?” „Nie może on tego zrobić”. „Jak myślisz
Generale. Jest cały obszar, poza królestwem Króla
Pasenadi z
Kosala, gdzie nie sprawuje on władzy i nie rządzi, czy Król
Pasenadi z Kosala może obalić czy wygnać z tamtego miejsca każdego
pustelnika czy bramina niezależnie od tego czy ten pustelnik czy
bramin ma zasługi czy nie, czy prowadzi święte życie czy nie?”
„Nie może on tego zrobić”. „Generale, jak myślisz? Czy
słyszałeś o bogach Trzydziestu-trzech?” „Tak czcigodny panie.
Słyszałem o nich i Król Pasenadi z Kosala również o nich
słyszał” „Generale, jak myślisz? Czy Król Paseandi z Kosala
może obalić tych bogów Trzydziestu-trzech czy wygnać ich z
tamtego miejsca?” „Czcigodny panie, Król Pasenadi z Kosala nie
może nawet zobaczyć tych bogów Trzydziestu-trzech, jak zatem
mógłby ich obalić czy wygnać z tamtego miejsca?” „Tak też
Generale, ci bogowie którzy są ciągle podmiotem boleści i
którzy
przychodzą powtórnie do tego (ludzkiego) stanu, nie mogą nawet
zobaczyć tych bogów, którzy nie są już dłużej podmiotem
boleści i którzy nie przychodzą do tego (ludzkiego) stanu, także
jak mogliby obalić czy wygnać ich z tamtego miejsca?”.
15. Wtedy Król Pasenadi z Kosala pytał Zrealizowanego „Czcigodny
panie, jakie jest imię tego mnicha?” „Jego imię to Ananda,
wielki królu”. „W rzeczy samej jest on Anandą, czcigodny panie
i Anandą się jawi. To co powiedział czcigodny Ananda brzmi
rozsądnie, to co powiedział czcigodny Ananda wydaje się być
wspierane przez rozum. Ale czcigodny panie jak to jest, czy są
Brahmowie?” „Dlaczego o to pytasz, wielki królu?” „Czcigodny
panie, pytałem czy ci Brahmowie powracają do tego (ludzkiego) stanu
czy nie”. „Wielki królu, ci Brahmowie, którzy dalej są
podmiotem boleści, powracają do tego (ludzkiego) stanu, ci
Brahmowie, którzy nie są dłużej podmiotem boleści, nie powracają
do tego (ludzkiego) stanu.
16. Wtedy człowiek oznajmił Królowi Pasenadi z Kosala.: „Wielki
Królu, Sanjaya, bramin z klanu Akasa przyszedł". Król
Pasenadi z
Kosala spytał Sanjaya bramina z klanu Akasa: „Braminie, kto
wprowadził tą historię do pałacu?” „Panie, to był Generał
Vidudabha”. „Generał Vidudabha rzekł: „Panie, to był
Sanjaya, bramin z klanu Akasa”.
17. Wtedy człowiek oznajmił Królowi Pasenadi z Kosala: „Panie, czas już iść”. Król Pasenadi z Kosala powiedział Zrealizowanemu: „Czcigodny panie, spytaliśmy Zrealizowanego o wszechwiedzę, i Zrealizowany odpowiedział o wszechwiedzy; zaaprobowaliśmy i zaakceptowaliśmy tą odpowiedź, także jesteśmy zadowoleni. Spytaliśmy Zrealizowanego o oczyszczenie w czterech kastach i Zrealizowany odpowiedział o oczyszczeniu w czterech kastach; zaaprobowaliśmy i zaakceptowaliśmy tą odpowiedź, także jesteśmy zadowoleni. Spytaliśmy Zrealizowanego o bogów i Zrealizowany opowiedział o bogach; zaaprobowaliśmy i zaakceptowaliśmy tą odpowiedź, także jesteśmy zadowoleni. Spytaliśmy Zrealizowanego o Brahmów i Zrealizowany opowiedział o Brahmach; zaaprobowaliśmy i zaakceptowaliśmy tą odpowiedź, także jesteśmy zadowoleni. O cokolwiek pytaliśmy Zrealizowanego, o tym Zrealizowany odpowiedział; zaaprobowaliśmy i zaakceptowaliśmy te odpowiedzi, także jesteśmy zadowoleni. A teraz czcigodny panie, odchodzimy. Jesteśmy zajęci i mamy dużo do zrobienia”. „Teraz jest czas wielki królu, byś zrobił to co uważasz za słuszne”. Wtedy król Pasenadi, po ucieszeniu się i uradowaniu słowami Zrealizowanego wstał z siedzenia i po złożeniu hołdu Zrealizowanemu, odszedł trzymając się jego prawej strony.