MAJJHIMA
NIKâYA II
M. 80 Do Vesanassa
1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w
Savatthi w Gaju Jeta w Parku Anathapindiki.
2. Wtedy wędrowiec Vekhanassa udał się do Zrealizowanego i
wymienił z nim pozdrowienia. Kiedy kurtuazyjna i grzecznościowa
rozmowa została zakończona stanął z boku i w obecności
Zrealizowanego wygłosił taką eksklamację: „To jest doskonały
splendor, to jest doskonały splendor!”. "Ale Kaccana, dlaczego tak
mówisz: 'To jest doskonały splendor, to jest doskonały
splendor?'”
3."Czcigodny panie, ten splendor jest doskonałym splendorem,
który
jest nieprzewyższony przez żaden inny splendor, wyższy i
wznioślejszy”. „Ale Kaccana, czym jest ten splendor, który jest
nieprzewyższony przez żaden inny splendor, wyższy i wznioślejszy?”
„Czcigodny panie, ten splendor jest doskonałym splendorem, który
jest nieprzewyższony przez żaden inny splendor, wyższy i
wznioślejszy”.
10. „Kaccana, możesz kontynuować przez
długi czas w ten sposób. Mówisz: 'Czcigodny panie, ten
splendor
jest doskonałym splendorem, który jest nieprzewyższony przez
żaden
inny splendor, wyższy i wznioślejszy' ale nie wskazujesz czym jest
ten splendor. Załóżmy, że człowiek powie: 'Jestem zakochany w
najpiękniejszej dziewczynie w kraju'. Wtedy spytają go: 'Dobry
człowieku, ta najpiękniejsza dziewczyna w kraju w której jesteś
zakochany, czy wiesz czy jest ona z szlachetnej klasy czy z klasy
braminów, czy z klasy kupców, czy z klasy
pracowników?' I on
odpowiedziałby: 'Nie wiem'. Wtedy zapytaliby go: 'Dobry człowieku,
ta najpiękniejsza dziewczyna w kraju w której jesteś zakochany,
czy jest ona wysoka, czy niska czy średniego wzrostu? Czy jest
ciemna, brązowa czy o złotej skórze? W jakiej wiosce czy mieście
mieszka' i on odpowiedziałby: 'Nie wiem'. I wtedy spytaliby go:
'Zatem jesteś zakochany w dziewczynie której nie znasz i nigdy
nie
widziałeś?' 'Tak'. Jak myślisz Kaccana, skoro tak, czy mowa tego
człowieka nie jest nonsensowna?” „Z pewnością, czcigodny
panie, skoro tak, to mowa tego człowieka jest nonsensowna”. „Ale
w ten sam sposób, Kaccana, mówisz tak: 'Czcigodny panie,
ten
splendor jest doskonałym splendorem, który jest nieprzewyższony
przez żaden inny splendor, wyższy i wznioślejszy' ale nie
wskazujesz czym jest ten splendor'”.
11.„Czcigodny panie,
tak jak piękny klejnot berylu, najczystszej wody, ośmiostronny,
dobrze wycięty, leżący na czerwonym brokacie, żarzy się,
promieniuje i lśni, takiego splendoru jest jaźń nienaruszona po
śmierci”.
12. „Jak myślisz Kaccana? Ten piękny klejnot
berylu najczystszej wody, ośmiostronny, dobrze wycięty, leżący na
czerwonym brokacie, żarzący się, promieniujący i lśniący, czy
świetlik w gęstą ciemną noc – z tych dwóch co daje splendor
który jest bardziej wspaniały i wzniosły?” „Świetlik w gęstą
ciemną noc, czcigodny panie”.
13. „Jak myślisz, Kaccana?
Świetlik w gęstą ciemną noc czy lampa oliwna w gęstą ciemną
noc – z tych dwóch co daje splendor który jest bardziej
wspaniały
i wzniosły?” „Lampa oliwna w gęstą ciemną noc, czcigodny
panie”.
14. „Jak myślisz, Kaccana? Lampa oliwna w gęstą
ciemną noc czy ognisko w gęstą ciemną noc – z tych dwóch co
daje splendor który jest bardziej wspaniały i wzniosły?”
„Ognisko w gęstą ciemną noc, czcigodny panie”.
15. "Jak
myślisz, Kaccana? Ognisko w gęstą ciemną noc czy poranna gwiazda
przed świtem na czystym bezchmurnym niebie – z tych dwóch co
daje
splendor który jest bardziej wspaniały i wzniosły?” „Poranna
gwiazda przed świtem na czystym bezchmurnym niebie, czcigodny
panie”.
16. "Jak myślisz, Kaccana? Poranna gwiazda przed
świtem na czystym bezchmurnym niebie, czy pełnia księżyca pośrodku
nocy na czystym bezchmurnym niebie w dzień Uposatha, piętnastego –
z tych dwóch co daje splendor który jest bardziej
wspaniały i
wzniosły?” "Pełnia księżyca pośrodku
nocy na czystym bezchmurnym niebie w dzień Uposatha, piętnastego,
czcigodny panie".
17. "Jak myślisz, Kaccana? Pełnia księżyca
pośrodku nocy na czystym bezchmurnym niebie w dzień Uposatha,
piętnastego, czy pełny dysk słońca w południe na czystym
bezchmurnym niebie w ostatnim miesiącu sezonu deszczowego – z tych
dwóch co daje splendor który jest bardziej wspaniały i
wzniosły?”
„Pełny dysk słońca w południe na czystym bezchmurnym niebie w
ostatnim miesiącu sezonu deszczowego, czcigodny panie”.
18
"Ponad tym, Kaccana, znam wielu bogów przy których
promieniowanie
słońca i księżyca niewiele znaczą, a jednak nie mówię, że nie
ma żadnego innego splendoru, wyższego i bardziej wzniosłego niż
ten splendor. Ale ty, Kaccana mówisz o tym splendorze,
który jest
niższy i pośledniejszy, niż splendor świetlika: 'Czcigodny panie,
ten splendor jest doskonałym splendorem, który jest
nieprzewyższony
przez żaden inny splendor, wyższy i wznioślejszy' ale nie
wskazujesz czym jest ten splendor.
19. Kaccana, jest pięć strun zmysłowych przyjemności. Jakie
pięć? Materialne formy poznawane przez oko, chciane, pożądane,
miłe i lubiane, połączone ze zmysłowym pragnieniem i prowokujące
pożądanie. Dźwięki poznawane przez ucho ... Zapachy poznawane
przez nos ... Smaki poznawane przez język ... Obiekty dotyku
poznawane przez ciało, chciane, pożądane, miłe i lubiane
połączone ze zmysłowym pragnieniem i prowokujące pożądanie.
Takie jest te pięć strun zmysłowych przyjemności. A przyjemność
i radość co powstaje zależnie od tych pięciu strun zmysłowych
przyjemności jest nazwana zmysłową przyjemnością. W taki sposób
zmysłowa przyjemność powstaje przez zmysłowe przyjemności, ale
ponad zmysłowymi przyjemnościami jest przyjemność wyższa niż
zmysłowe przyjemności i ta jest zdeklarowana jako będąca
najwyższą z nich”.
20. Kiedy to zostało powiedziane, wędrowiec Vekhanassa rzekł: „To
cudowne, to wspaniałe, mistrzu Gotama, jak dobrze to zostało przez
mistrza Gotamę powiedziane: 'W taki sposób zmysłowa przyjemność
powstaje przez zmysłowe przyjemności, ale ponad zmysłowymi
przyjemnościami jest przyjemność wyższa niż zmysłowe
przyjemności i ta jest zdeklarowana jako będąca najwyższą z
nich'”. „Kaccana, tobie który jesteś o innym poglądzie,
który akceptujesz inne nauczanie, który podążasz za innym
nauczaniem, który polegasz na innym nauczycielu, jest ciężko
poznać czym jest zmysłowość, lub czym są zmysłowe przyjemności,
lub czym jest przyjemność wyższa niż zmysłowe przyjemności. Ale
ci mnisi, którzy są arahatami, z wyczerpanymii skazami,
którzy
przeżyli święte życie, wykonali to co było do wykonania,
odłożyli brzemię, osiągnęli prawdziwy cel, zniszczyli pęta
istnienia i są wyzwoleni przez finałową wiedzę, to oni są tymi
którzy wiedzą czym jest zmysłowość, czym są zmysłowe
przyjemności, czym jest przyjemność wyższa niż zmysłowe
przyjemności”.
21. Kiedy to zostało powiedziane, wędrowiec Vekhanassa był
zagniewany i niezadowolony i skrytykował, ubliżył i potępił
Zrealizowanego, mówiąc: „Pustelnikowi Gotamie się pogorszy”.
Wtedy rzekł Zrealizowanemu: „Zatem są pewni pustelnicy i bramini,
bez wiedzy o przeszłości i bez widzenia przyszłości, a jednak
głoszący: 'Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co
trzeba było wykonać zostało wykonane, nigdy więcej już tego stanu
istnienia'.
To co mówią okazuje się śmiechu warte, okazuje się być ledwie
słowami, pustymi i próżnymi”.
22. „Jeżeli są jacyś pustelnicy i bramini którzy bez poznania przeszłości i bez widzenia przyszłości, jednak głoszą: 'Narodziny wyczerpane, święte życie przeżyte, co trzeba było wykonać zostało wykonane, nigdy więcej już tego stanu istnienia' , to można ich potraktować zgodnie z Dhammą. Raczej zostaw przeszłość Kaccana i zostaw przyszłość. Niech mądry człowiek przyjdzie, który jest uczciwy i szczery, człowiek prawy. Poinstruuję go, pouczę go o Dhammie w taki sposób, że przez praktykowanie zgodnie z instrukcją wkrótce pozna i zobaczy sam dla siebie: 'W taki sposób, w rzeczy samej, odpowiednio dochodzi do wyzwolenia z niewoli, mianowicie z niewoli ignorancji'.
Załóżmy Kaccana, że jest młody delikatny
niemowlak,
leżący bezwładnie związany przez grube więzy za odnóża i z
piątym na karku. I później jako rezultat jego wzrostu i
dojrzewania jego funkcji, te więzy poluźnią się, wtedy
wiedziałby, 'jestem wolny' i nie byłoby więcej niewoli. Tak też,
niech mądry człowiek przyjdzie, który jest uczciwy i szczery,
człowiek prawy. Poinstruuję go, pouczę go o Dhammie w taki
sposób,
że przez praktykowanie zgodnie z instrukcją wkrótce pozna i
zobaczy sam dla siebie: 'W taki sposób, w rzeczy samej,
odpowiednio
dochodzi do wyzwolenia z niewoli, mianowicie z niewoli
ignorancji'”.
23. Kiedy to zostało powiedziane,
wędrowiec Vekkhanassa rzekł do
Zrealizowanego: „Znakomicie, mistrzu
Gotama! Znakomicie, mistrzu Gotama! Dhamma została
wyjaśniona na wiele sposobów przez mistrza Gotamę, tak jakby
ustawił on właściwie to co zostało przewrócone, odsłaniając
ukryte, pokazując drogę temu kto zagubiony, trzymając lampę w
ciemności dla tych ze wzrokiem by zobaczyli formy.
14 Biorę
schronienie u mistrza Gotamy jak i w Dhammie i Zgromadzeniu. Od dziś
niech mistrz Gotama zapamięta mnie jako wyznawcę, którzy udał
się
do niego po schronienie".