Majjhima Nikàya I       

1. Tak usłyszałem. Przy pewnej okazji Zrealizowany mieszkał w Kosambi w Parku Ghosity. 

2. Przy tej okazji mnisi z Kosambi zajęci byli kłóceniem się i sprzeczaniem i byli głęboko pogrążeni w dysputach, raniąc się wzajemnie słownymi ostrzami. Ani nie potrafili przekonać siebie wzajemnie ani dać się przekonać drugim; nie potrafili ani wytłumaczyć sobie wzajemnie, ani dać sobie wytłumaczyć.

3. Wtedy pewien mnich udał się do Zrealizowanego i po złożeniu mu hołdu usiadł z boku i poinformował go o tym co się dzieje. 

4. Wtedy Zrealizowany powiedział do pewnego mnicha: „Chodź mnichu, powiedz tym mnichom w moim imieniu, że Nauczyciel ich wzywa”. „Tak czcigodny panie”, odpowiedział i udał się do tych mnichów i powiedział im: „Nauczyciel wzywa czcigodnych”. „Tak przyjacielu”, odpowiedzieli i udali się do Zrealizowanego i po złożeniu hołdu, usiedli z boku. Zrealizowany spytał ich: "Mnisi czy to prawda, że jesteście zajęci kłóceniem się i sprzeczaniem i jesteście głęboko pogrążeni w dysputach, raniąc się wzajemnie słownymi ostrzami. Ani nie potraficie przekonać siebie wzajemnie ani dać się przekonać drugim; nie potraficie ani wytłumaczyć sobie wzajemnie, ani dać sobie wytłumaczyć?” „Tak czcigodny panie”.

5. „Mnisi, jak myślicie, kiedy tak jesteście zajęci kłóceniem się i sprzeczaniem i jesteście głęboko pogrążeni w dysputach, raniąc się wzajemnie słownymi ostrzami. Ani nie potraficie przekonać siebie wzajemnie ani dać się przekonać drugim; nie potraficie ani wytłumaczyć sobie wzajemnie, ani dać sobie wytłumaczyć, czy przy tej okazji utrzymujecie czyny przyjazności ciałem, mową i umysłem, publicznie i prywatnie wobec swych towarzyszy w świętym życiu?” „Nie, czcigodny panie”. „Zatem mnisi kiedy jesteście zajęci kłóceniem się i sprzeczaniem i jesteście głęboko pogrążeni w dysputach, raniąc się wzajemnie słownymi ostrzami. Ani nie potraficie przekonać siebie wzajemnie ani dać się przekonać drugim; nie potraficie ani wytłumaczyć sobie wzajemnie, ani dać sobie wytłumaczyć, przy tej okazji nie utrzymujecie czynów przyjazności ciałem, mową i umysłem, publicznie i prywatnie wobec swych towarzyszy w świętym życiu. Błądzący ludzie, to doprowadzi was do waszej krzywdy i cierpienia na długi czas".

6. Wtedy Zrealizowany odezwał się do tych mnichów tak: „Mnisi, jest sześć pamiętnych jakości, które kreują miłość i szacunek i sprzyjają pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. Jakie sześć? Tu mnich utrzymuje cielesne akty przyjazności, zarówno publicznie jak i prywatnie wobec swych towarzyszy w świętym życiu. To jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. I znów mnich utrzymuje werbalne akty przyjazności, zarówno publicznie jak i prywatnie wobec swych towarzyszy w świętym życiu. To jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. I znów mnich utrzymuje mentalne akty przyjazności, zarówno publicznie jak i prywatnie wobec swych towarzyszy w świętym życiu. To jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. I znów mnich używa wspólnych rzeczy z jego cnotliwymi towarzyszami w świętym życiu, bez czynienia rezerwacji, dzieli się z nimi każdym zyskiem rodzaju zgodnego z Dhammą, co został osiągnięty na sposób zgodny z Dhammą, włączając w to zawartość jego miski. To jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. I znów, mnich przebywa zarówno publicznie jak i prywatnie posiadając wspólne cnoty ze swymi towarzyszami w świętym życiu, niezłamane, niestarte, niesplamione, nieskażone, wyzwalające, rekomendowane przez mądrych, bez błędnego ich zrozumienia, sprzyjające koncentracji. To jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. I znów, mnich przebywa zarówno publicznie jak i prywatnie posiadając wspólny ze swymi towarzyszami w świętym życiu, właściwy pogląd, który jest szlachetny i wyzwalający i prowadzący tego kto praktykuje zgodnie z nim do całkowitego wyczerpania cierpienia. To również jest pamiętna jakość która kreuje miłość i szacunek i sprzyja pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. Takie jest sześć pamiętnych jakości, które kreują miłość i szacunek i sprzyjają pomaganiu, nie-dysputowaniu, zgodzie i jedności. 

7. Z tych sześciu pamiętnych jakości, najbardziej obszerny, najbardziej przekonujący jest właściwy pogląd co szlachetny i wyzwalający, który prowadzi tego kto praktykuje zgodnie z nim do całkowitego wyczerpania cierpienia. 

8. A jaki jest ten pogląd szlachetny i wyzwalający i prowadzący tego kto praktykuje zgodnie z nim do całkowitego wyczerpania cierpienia? Tu mnich po odejściu do lasu czy korzenia drzewa czy pustej chatki, rozważa tak: „Czy jest u mnie jakaś nieporzucona obsesja, której mógłby ulec mój umysł w taki sposób, że nie wiedziałbym ani nie widziałbym rzeczy takimi jakimi są?” Jeżeli mnich ulega obsesji zmysłowego pożądania, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Jeżeli mnich ulega obsesji złej woli, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Jeżeli mnich ulega obsesji ospałości i stanów letargicznych, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Jeżeli mnich ulega obsesji niepokoju i wyrzutów sumienia, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Jeżeli mnich ulega obsesji wątpliwości, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Jeżeli mnich jest zaabsorbowany spekulacjami na temat świata, wtedy jego umysł ulega obsesji. Jeżeli mnich jest zaabsorbowany spekulacjami na temat drugiego świata, wtedy jego umysł ulega obsesji. Jeżeli mnich jest zajęty kłóceniem się i sprzeczaniem i jest głęboko pogrążony w dysputach, raniąc innych słownymi ostrzami, wtedy jego umysł jest uległy obsesji. Rozumie on w ten sposób: „Nie ma nieporzuconych obsesji u mnie, której mógłby ulec mój umysł w taki sposób, że nie wiedziałbym ani nie widziałbym rzeczy takimi jakimi są. Mój umysł jest dobrze przysposobiony do przebudzenia się na prawdy”. To jest pierwsza wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.

9. I znów szlachetny uczeń rozumie tak: „Kiedy podążam, rozwijam i kultywuję ten pogląd, czy uzyskuję wewnętrzny spokój, czy osobiście uzyskuję wyciszenie?” Rozumie on tak: „Kiedy podążam, rozwijam i kultywuję ten pogląd, uzyskuję wewnętrzny spokój, osobiście uzyskuję wyciszenie”. To jest druga wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.     

10. I znów szlachetny uczeń rozważa tak: „Czy jest jakiś inny pustelnik czy bramin poza (Nauką Buddy) posiadający pogląd taki jak ja posiadam?” Rozumie on tak: „Nie ma innego pustelnika czy bramina poza (Nauką Buddy) posiadającego pogląd taki jak ja posiadam”. To jest trzecia wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.    

11. I znów szlachetny uczeń rozważa tak: „Czy posiadam charakter osoby posiadającej właściwy pogląd?” Jaki jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd? To jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd: „Chociaż może popełnić jakieś wykroczenie co do którego wymagana jest rehabilitacja, to jednak od razu je wyznaje, odkrywa i odsłania Nauczycielowi czy mądrym towarzyszom w świętym życiu i po uczynieniu tego podejmuje się wstrzemięźliwości na przyszłość. Tak jak młody delikatny niemowlak leżący bezwładnie od razu odsuwa się gdy dotknie ręką czy nogą płonącego węgla, taki jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd. Rozumie on tak: „Posiadam charakter osoby posiadającej właściwy pogląd”. To jest czwarta wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.

12. I znów, szlachetny uczeń rozważa tak: „Czy posiadam charakter osoby posiadającej właściwy pogląd?” Jaki jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd? To jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd: Chociaż może być aktywny w wielu sprawach dla swych towarzyszy w świętym życiu, jednak ma głęboki szacunek dla treningu w wyższej cnocie, treningu w wyższym umyśle i treningu w wyższej wiedzy. Tak jak krowa z nowym cielakiem, podczas gdy się pasie obserwuje swego cielaka, tak też taki jest charakter osoby posiadającej właściwy pogląd. Rozumie on tak: „Posiadam charakter osoby posiadającej właściwy pogląd”. To jest piąta wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.

13. I znów szlachetny uczeń rozważa tak: „Czy posiadam siłę osoby posiadającej właściwy pogląd?” Jaka jest siła osoby posiadającej właściwy pogląd? To jest siła osoby posiadającej właściwy pogląd: Kiedy Dhamma i Dyscyplina proklamowane przez Tathagatę jest nauczana, bacznie uważa, skłania ku temu swą uwagę, angażuje się w nią całym swym umysłem, słucha Dhammy żywotnie zainteresowany. Rozumie on tak: „Posiadam siłę osoby posiadającej właściwy pogląd”. To jest szósta wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi. 

14. I znów szlachetny uczeń rozważa tak: „Czy posiadam siłę osoby posiadającej właściwy pogląd?” Jaka jest siła osoby posiadającej właściwy pogląd? To jest siła osoby posiadającej właściwy pogląd: Kiedy Dhamma i Dyscyplina proklamowane przez Tathagatę jest nauczana, zdobywa inspirację w znaczeniu, zdobywa inspirację w Dhammie, zdobywa zadowolenie połączone z Dhammą. Rozumie on tak: „Posiadam siłę osoby posiadającej właściwy pogląd”. To jest siódma wiedza osiągnięta przez niego, co szlachetna, transcendentalna i niedzielona ze zwykłymi ludźmi.

15. Kiedy szlachetny uczeń posiada te siedem czynników dobrze wyszukał charakter dla realizacji owocu wchodzącego w strumień. Kiedy szlachetny uczeń posiada te siedem czynników posiada owoc wchodzącego w strumień. Oto co powiedział Zrealizowany. Mnisi byli zadowoleni i ucieszeni słowami Zrealizowanego.